Niks te maken met fotografie...

... en toch ook weer wel. Ik heb het hier al gehad over creativiteit, recente opdrachten, technische tips,.. noem maar op. Maar vandaag even iets anders, namelijk: prijsoffertes! En niet noodzakelijk die van mij, integendeel.

Tijdens onze huidige zoektocht naar een aannemer voor het aanleggen van onze tuin, komen de offertes hier met de regelmaat van de klok naar binnen gewaaid. Waarom vraag je offertes? Om te kunnen zien wie er hoeveel centen vraagt voor welke werken, en om te kunnen vergelijken. Groot is dan ook mijn verbazing (en frustratie) als ik offertes lees waarop enkel een uurprijs vermeld staat. Bijvoorbeeld: "Grondwerken: 60€ / uur excl. BTW". Ik snap als niemand anders dat een degelijke offerte opstellen wat tijd in beslag neemt. Maar wat heeft een klant in godsnaam aan een uurprijs? Hoeveel uur gaat er gewerkt worden aan een klus? 2u? 2 dagen? Dergelijke offertes gaan uiteraard recht de prullenbak in. Ik mag in zulke gevallen overduidelijk niet weten wat het hele verhaal zal kosten, en dat is nu net wat ik WEL wil weten.

Net vanuit die filosofie werk ik al lang niet meer met een uurloon in mijn offertes, maar met totaalprijzen. Iemand vraagt me bijvoorbeeld hoeveel het zal kosten voor het fotograferen van een aantal producten voor een catalogus. Die persoon heeft niks aan een uurprijs, maar wil gewoon weten hoeveel centen er betaald moeten worden aan het einde van de rit. Om bij die totaalprijs te komen heb ik uiteraard zoveel mogelijk gegevens nodig, maar het is mijn verantwoordelijkheid om een correcte en realistische schatting te maken van hoe lang ik aan een opdracht zal werken en wat de kosten zijn, er op basis daarvan een correcte prijs op te plakken en me uiteraard ook te houden aan die prijs. Bij productfotografie werk je met prijzen per product of per shot, voor architectuur een prijs per gebouw,...

Trouwens, in het geval van een fotograaf (en heel wat andere gevallen trouwens ook) vind ik een uurprijs sowieso al onlogisch. Want hoe sneller je werkt, hoe minder je verdient? Waarom betaal ik dan meer om een pakje met spoed te verzenden dan voor een normale zending? Ik zie niet in waarom iemand minder moet verdienen omdat hij/zij sneller werkt, op voorwaarde uiteraard dat het resultaat even perfect blijft. Als ik een groepsfoto maak op een half uur tijd, en iemand anders maakt identiek dezelfde foto, maar heeft daarvoor 3 uur voorbereiding ter plaatse nodig, wie is dan de beste fotograaf? Toch verdient de traagste het meest als beiden zouden werken met een uurprijs...

De enige uitzondering wat mij betreft zijn dingen zoals het fotograferen van een event. Er wordt op voorhand afgesproken hoe lang er gefotografeerd wordt, en uiteraard is het aantal uren ter plaatse dan de bepalende factor voor de prijs. Als je dan echter ook je nabewerking apart per uur gaat rekenen, dan klopt het weer niet meer. Immers: hoe zou mijn klant weten hoeveel uren ik nog achter de computer zit achteraf? Daarom werk ik ook voor nabewerking met een vast, en dus duidelijk bedrag voor de klant.

Moraal van dit verhaal: ik wil zelf duidelijkheid en ik ga er dus van uit dat mijn klanten dat ook willen. Dus oproep aan iedereen die me nog ooit een offerte wil toesturen: als je werkt met enkel een uurprijs zonder meer uitleg, bespaar je dan de moeite en de postzegel want je werkstuk (WERKstuk?) gaat regelrecht de vuilbak in!

En als eindnoot: je zou schrikken als je wist hoeveel mensen er toch werken met dergelijke vage prijsoffertes!

Alle meningen hierover meer dan welkom!

Roeland

De wereld verbeteren, of toch pogingen daartoe.

Buiten is het koud en donker. Binnen is het lekker warm, gezellig, comfortabel en... ook donker. Kortom, het seizoen van de onderbelichte of, erger nog, de "platgeflitste" foto's is weer volop aan de gang. Geef toe, als je ze nog niet zelf gemaakt hebt, heb je ze op zijn minst al tot vervelens toe gezien: die oh zo flatterende foto's waar we lijkbleek op staan, met rode oogjes waaronder de wallen extra goed geaccentueerd worden en met als kers op de taart een knoert van een schaduw op de achtergrond. Om dan nog maar te zwijgen van de toestand waarin we ons bevonden, maar dat is een ander verhaal, want laat het duidelijk zijn: we gaan even de technische toer op!

Het kerstverhaal indachtig vond ik namelijk dat het tijd werd om een goeie daad te stellen: bij deze doe ik een ultieme poging om die vreselijke kiekjes voor altijd naar de eeuwige binaire jachtvelden te verbannen. Bij deze dus wat tips om fotografisch door de feestperiode te geraken!

Tip 1: Flitsen is een noodzakelijk kwaad. Eigenlijk is dat niet helemaal waar (verre van zelfs eigenlijk), maar als "huis- tuin- en keukenfotograaf" vind ik dat je toch beter van die regel uitgaat. Wat bedoel ik daarmee? Eenvoudig: probeer zo veel mogelijk het gebruik van de flits te vermijden. Als er te weinig licht is, zijn er vaak alternatieven voor het gebruik van de flits. Eerst en vooral is er de ISO-waarde. Zet je die te hoog, dan gaat er wellicht veel detail in de foto verloren door beeldruis, maar de hedendaagse toestellen gaan vaak moeiteloos tot 800 ISO zonder al te veel kwaliteitsverlies. Ten tweede is er de sluitertijd. Hoewel je moet oppassen voor bewegingsonscherpte, kan je sluitertijd misschien wel wat trager om op die manier meer van het omgevingslicht te gebruiken. En dan is er ook nog de lensopening of diafragma. Aarzel niet om die in donkere omstandigheden helemaal open te draaien. Addertje onder het gras is dan de geringe scherptediepte, maar toch kan dit in veel gevallen het gebruik van de flits vermijden. Over al deze factoren wijd ik trouwens wat verder uit in dit artikel over "fotografie op feestjes"...

Tip 2: als je flitst, doe het dan subtiel. Anders gezegd: verblind je onderwerp niet met een lichtflits die aan een nucleaire explosie doet denken, maar wees zuinig met die fotonen! Hoe doe je dit? Wel eigenlijk door de dingen van tip 1 toe te passen: hogere ISO, langere sluitertijd en grotere lensopening. Op die manier neem je zo veel mogelijk omgevingslicht mee en moet er dus minder licht "toegevoegd" worden door de flits. Op die manier blijft niet alleen de sfeer van het moment behouden, maar spaar je ook de batterijen van je flits (of camera) wat vaak mooi meegenomen is.

Tip 3: leer biljart (of pool,...). Slaaptekort Van de Velde? Ja inderdaad, maar toch is dit goede raad die perfect past in het kader van dit artikel. Wat ik bedoel is heel eenvoudig. Denk niet dat het licht altijd rechtstreeks, dus zonder omweg, van je flits naar je onderwerp moet reizen, want dat is niet waar. Je kan het licht namelijk perfect doen weerkaatsen van quasi alle oppervlakken, net zoals je doet met bijvoorbeeld... een biljartbal. Schiet je die bal op de band onder een hoek van bijvoorbeeld 45°, dan zal hij de band ook verlaten onder een hoek van 45°. Met licht is dat net hetzelfde. Richt je de flitser naar een muur onder een hoek van 45°, dan weerkaatst het ook van die muur onder dezelfde hoek. Maar wat is daarvan dan het voordeel? Je flits zal namelijk harder moeten flitsen want de weg naar het onderwerp is langer... Wel, om lelijk, hard flitslicht met lelijke schaduwen te vermijden, moet je dat licht "verzachten", diffuser maken. Nu is het zo dat licht zachter wordt naarmate de lichtbron groter wordt ten opzichte van je onderwerp. Niet voor niets vind je in een studio altijd grote softboxen, flitsparaplu's,... Door nu je flits naar een plafond of muur te richten, wordt je lichtbron zo groot als ... een plafond of een muur. En door die toegenomen relatieve grootte van de lichtbron, wordt ook de lichtkwaliteit veel mooier: zachte schaduwen, mooier verspreid licht en ook de achtergrond wordt mooi mee opgelicht, waar die vroeger eerder leek op een zwarte leegte die beter thuis is in de verste uithoeken van het universum. Het flitslicht laten weerkaatsen, of "bouncen" is dus DE manier om je flitsfoto's te verbeteren. Als ik een flits moet gebruiken, dan ben ik constant aan het zoeken naar witte plafonds, muren, tafelkleed,... Want vergis je niet: alle oppervlakken zijn goed om tegen te bouncen, zolang ze maar neutraal gekleurd zijn. Want licht dat weerkaatst tegen een groene muur wordt... groen. En je suikertante groen doen kleuren op je foto's is wellicht geen goeie zet net voor cadeautjestijd... Maar dingen zoals het witte hemd van iemand net buiten de foto, kan je perfect gebruiken om wat licht van te weerkaatsen. Werkelijk ALLES is beter dan rechtstreeks flitslicht! Om dit wat te illustreren hieronder enkele foto's. De eerste foto werd rechttoe rechtaan gemaakt: flits op volle kracht vooruit. Recht vooruit dus, zonder omweg...

In alle bescheidenheid: onze Corneel komt wel weg met wat minder mooi licht, maar echt flatterend kan je dit niet noemen. Plat, lelijke en storende schaduw op de achtergrond. Voor verbetering vatbaar dus... Volgende foto is gemaakt door het licht te bouncen via het plafond en door sluitertijd, diafragma en ISO aan te passen om meer omgevingslicht mee te nemen in de opname...

Je hoeft niet meteen een expert te zijn of superkritisch om te zien dat dit een wereld van verschil is: het licht is zachter, geen storende schaduwen meer,... Hoewel ik hierbij mijn principes hoop te verduidelijken, geef ik toe dat er nog verbetering mogelijk is voor de puristen. Door het licht te bouncen via het plafond kan het namelijk gebeuren dat de oogkassen wat te donker worden en dat er "geen licht" in de ogen zit. Het licht komt nu immers helemaal van boven, wat voor, zij het zachte, maar toch storende schaduw kan zorgen. Dit kan je echter verhelpen door achter je flits gewoon een wit kaartje te plaatsen. Je kan dat gewoon met een elastiekje rond je flits maken als het niet ingebouwd is... Dit wit kaartje zal een heel klein deel van het flitslicht toch rechtstreeks op je onderwerp gooien, net genoeg om die donkere ogen wat op te lichten. Ofwel bounce je tegen een muur in plaats van het plafond. En dat is wat ik deed in deze laatste foto...

Hoewel deze tips het best toepasbaar zijn voor mensen met een reflexcamera en losse flitser, heb je ook met een compactcamera en ingebouwde flitser baat bij deze principes. Tip 1 en 2 staan grotendeels los van het materiaal, maar ook tip 3 kan je wat helpen. Vergeet niet dat je ook het flitslicht van je compactje vaak wat kan bijsturen met pakweg een wit blad papier. Want vergeet niet: hoe groter de lichtbron hoe beter. En alle beetjes helpen...

Dus vanaf nu maakt iedereen de mooiste flitsfoto's van de suikertante, waardoor de eindejaarsfooien drastisch zullen stijgen uiteraard. Vergeet op dat moment natuurlijk niet van wie je deze tips gekregen hebt!

Succes,

Yours truly!

Lost and found...

Onder het motto "doe eens iets origineels", liet ik bijna twee jaar geleden een wegwerpcamera achter in de koffer van een vervangwagen. Het hele verhaal vind je in het artikel dat ik destijds schreef over het Disposable Memory Project, maar kortweg komt het hierop neer. Laat een wegwerpcamera achter waar je wil, met op een briefje de vraag om de camera terug te sturen als het rolletje vol is, of door te geven zolang het niet vol is. Je zou versteld staan hoe ver sommige camera's reizen, of hoe lang. Helemaal leuk wordt het als je ziet welke foto's er met "jouw camera" gemaakt werden.

Maar zo ver is het nog niet voor camera nummer 63 die ik destijds de wijde wereld in stuurde. Eerlijk gezegd had ik nooit verwacht er nog iets van te horen. Tot mijn grote verbazing kreeg ik net een mail met de boodschap dat de camera teruggevonden werd.... bij de toiletten van de VRT-gebouwen door Isabelle S. Kortom: na twee jaar is mijn camera 20 kilometer verder geraakt. Gemiddelde snelheid wordt daardoor ruwweg een meter per uur, maar dat komt zeker door die sneeuw van de laatste dagen!

Als Isabelle S. dit leest (kans is klein natuurlijk) mag ze zich altijd kenbaar maken natuurlijk!

See you soon y'all!

Tijd voor verandering...

Je kan er de laatste jaren niet meer omheen: Facebook, Twitter, LinkedIn, Netlog, Foursquare,... Kortom, de zogeheten Social Media zijn niet meer weg te denken uit de webwereld, en nog minder uit ons leven (of toch uit dat van velen onder ons). Waarom het zo is, dat is een ander verhaal, maar feit is dat deze media er zijn, en ze zullen blijven ook, of we dat nu willen of niet.

Als fotograaf vind ik het mijn plicht om bij te blijven in nieuwe technologie. Dingen zoals webdesign en andere "internettrends" horen wat bij betreft net zo goed thuis onder de noemer "Technologie" als pakweg nieuwe camera's en apparatuur. Daarom doe ik er alles aan om ook die nieuwe trends toe te passen op mijn websites. Daarom volgde ik enkele jaren geleden een cursus webmaster, en volg ik tot op vandaag nog zo veel mogelijk de nieuwe trends en ontwikkelingen. Om die kennis ook steevast in de praktijk te brengen met mijn eigen sites lukt jammer genoeg niet altijd wegens tijdgebrek, maar af en toe maak ik toch wat tijd om één en ander te updaten. Vaak is dat dan onzichtbaar "achter de schermen", maar soms zijn de wijzigingen wel zichtbaar.

Zo ook deze keer. Ik vond het hoge tijd geworden dat ook mijn website interactie toelaat met enkele populaire social networks. Daarom voegde ik in eerste instantie enkele knoppen toe hier en daar, maar al snel kwam ik tot de constatatie dat dit niet paste in de rest van de layout. Wat dus begon als "enkele knoppen toevoegen", eindigde in een nieuw design. Stijl en karakter bleven behouden, maar het ontwerp laat deze keer wat meer flexibiliteit toe. Als in de toekomst dus dingen toegevoegd moeten worden, dan zal dit veel makkelijker gebeuren, niet alleen door het design achter de schermen, maar ook door de visuele opbouw van enkele pagina's.

Trouwens, voor hen die bitter weinig verschil zien met voordien: het gaat hier voorlopig enkel over de website voor bedrijfsfotografie. De site voor particulieren zal echter snel volgen, dus stay tuned! De blog over bedrijfsfotografie is nog even niet beschikbaar, maar ook dat zal snel verholpen zijn. Alsof dit alles, naast de dagdagelijkse fotografie-opdrachten, nog niet voldoende is, werk ik ook nog aan een eigen plugin voor webgalleries in Lightroom, dus ook daar mag je hopelijk snel nieuws verwachten!

Alle feedback over de website is uiteraard steeds welkom!

Roeland

The final frontier?

De laatste tijd had ik het hier geregeld over mijn inspiratie en het feit dat ik "overloop van de ideeën". Hoewel ik nog altijd fotograaf blijf in hart en nieren, waag ik me de laatste tijd ook af en toe aan andere disciplines. Naast een occasioneel videofilmje, volg ik een opleiding van 3 jaar in grafische vormgeving en zoiets "verbreedt de horizon". Maar naast het ontwerpen van logo's en dergelijke, ben ik ook enorm gefascineerd door het puur illustratieve werk. Tegenwoordig zie je trouwens meer en meer de grens tussen fotografie en illustraties vervagen. Wist je bijvoorbeeld dat veel "reclamefoto's" voor auto's voor 100% 3D illustraties zijn waar geen camera aan te pas komt? Of heel vaak zie je foto's waar, al dan niet duidelijk, iets aan toegevoegd werd dat helemaal in de computer werd gecreëerd. In de foto van Liesbeth hieronder zijn bijvoorbeeld de lichtsporen toegevoegd in Photoshop. En dat is dan een heel eenvoudig en "braaf" voorbeeld, het tipje van de ijsberg bij wijze van spreken.

Kortom, ik vind het meer dan boeiende tijden waarin The Sky letterlijk The Limit is. En "the sky" is trouwens een bron van inspiratie op zich. En met dat idee begon ik aan onderstaande illustratie. Deze "tekening" kwam volledig tot stand in Photoshop CS5, maar er kwam geen camera, zelfs geen foto aan te pas. Alles werd getekend en "gekneed" met behulp van tientallen functies van de software: filters, blending modes, brushes, layer opacity,... Alleen daarom al is het interessant: je leert functies gebruiken die je bij de meer traditionele fotobewerking nooit gebruikt, maar die wel een meerwaarde kunnen betekenen.

Ben ik tevreden met dit eerste probeersel (want dat is het letterlijk: mijn allereerste "Photoshop-illustratie")? Ja en nee. Ja, want ik ben creatief bezig geweest, heb een beeld uit mijn hoofd geconcretiseerd en heb veel bijgeleerd. Nee, want er zijn tekortkomingen die ik nog wil wegwerken: het geheel komt "vlekkerig" over en de compositie kan beter naast het bijwerken van wat details hier en daar.

Alle feedback is zoals altijd meer dan welkom!

Roeland

Big brother...

Dat het druk is hier, is niet enkel een cliché, maar blijkt ook uit de blogfrequentie die letterlijk beneden alle peil is: Schaam u Roeland! En veel verandering zit er niet in, want er zijn veel opdrachten en daarnaast is er veel inspiratie voor nieuwe persoonlijke projecten. Die persoonlijke projecten gaan trouwens vaak verder dan enkel fotografie. Mijn Facebook- en Twitter-followers weten intussen al dat ik een drie jaar durende opleiding gestart ben in grafische vormgeving. Eerst en vooral uit interesse, maar ook omdat ik vaker en vaker de vraag krijg of ik ook brochures opmaak, flyers verzorg, websites ontwerp,... You name it.

Niet dat ik concreet van plan ben om in de nabije toekomst op die vraag in te gaan, maar de materie interesseert me wel en ik geloof eerlijk in het feit dat je steeds moet blijven en bijleren, en ik ben de eerste om toe te geven dat je nooit alles zal weten in je vakgebied. Grafische vormgeving dus. Maar er is meer. Ik heb al wat ervaring met 3D-modeling en ook die interesse wordt enkel maar groter en groter. Ik wordt al helemaal hyper als ik denk aan de mogelijkheden die de combinatie van 3D graphics en fotografie te bieden heeft! Mensen, en vooral fotografen, die beweren dat de digitale fotografie "de sector" moeilijker heeft gemaakt, snappen in mijn ogen het hele plaatje niet (let op de woordspeling)! Nooit tevoren waren de mogelijkheden zo groot. Dat de sector veranderd is, is een feit, maar dit is ten goede. Zij die niet mee veranderen, zijn vaak de eersten om te klagen, terwijl in mijn ogen de oorzaak van hun problemen bij hen zelf te vinden zijn.

Maar ik wijk af. Inspiratie, daar was ik gebleven. Eén van de vele ideetjes waar ik al even mee loop, is een 3D-animatie waarin een bankbiljet gebruikt word als onderwerp. Dergelijke ideeën moeten altijd eerst even "rijpen", maar eerder deze week was ik klaar om één en ander te concretiseren. Zo gezegd zo gedaan: briefje van 5 euro onder de scanner, scannen en op naar Photoshop CS5 om enkele elementen uit de opdruk te isoleren.

Niet dus! Ik wil het gescande bestandje openen, maar krijg droogjes de melding dat "het onmogelijk is om afbeeldingen van bankbiljetten te bewerken met deze software". WTF??????? Ik begrijp wel dat valsmunterij ontmoedigd moet worden, maar dit gaat me echt te ver: ik betaal bijna 1000 euro voor een softwarepakket waar ik altijd al mijn ideeën mee kan uitvoeren, maar dit pakket laat niet toe dat ik een afbeelding van een bankbiljet gebruik??? En wat als ik voor educatieve doeleinden een overzicht wil maken van bepaalde munten en biljetten? Of wat als ik gewoon enkele elementen van een bankbiljet wil gebruiken in een artistiek concept (zoals in mijn geval), zonder daarmee ook maar één wet te overtreden?

Nogmaals, ik snap dat er mensen zijn met slechte bedoelingen en dat dit probleem moet aangepakt worden op alle manieren. Maar is dit de taak van een softwareproducent? Om het helemaal mooi te maken: voor enkele tientallen euro's kan ik bij die zelfde producent een patch aankopen waarmee ik toch bankbiljetten kan inscannen en bewerken, tenminste als ik de "gespecialiseerde fora" mag geloven. Kortom: ik betaalde nog niet genoeg en moet dus nog eens een duit in het zakje doen. En dat doe ik dus niet, al was het maar uit principe. Er zijn gelukkig Opensource alternatieven.

Maar dat Big Brother ons in de gaten houdt is duidelijk, maar jammer genoeg niet altijd terecht. Ik ben heel benieuwd naar julie mening hierover...

Roeland

No time, baby...

Het was hier weer lang stil, en het is weer hetzelfde excuus: tijdsgebrek. Vooral veel werk, maar ja ik geef toe: er zat ook een weekje vakantie tussen! Wat voorzien was als een weekje Mallorca, werd, door een stakingsactie van de Spaanse overheidsdiensten, uitgebreid tot 9 dagen. Kortom: twee extra dagen strand en alles wat erbij hoort! Ter plaatse hoorde je me verre van klagen, maar bij thuiskomst lag de planning natuurlijk danig overhoop.

Intussen zijn de frisse coctails, het zand tussen de tenen en de brandende zon herleid tot leuke herinneringen en concentreer ik me weer volop op de opdrachten. Momenteel bestaat het grootste deel van het werk, naast enkele nieuwe opdrachten, vooral uit de selectie en nabewerking van de shoots die de afgelopen weken plaats hadden. Vooral veel huwelijken, maar ook enkele portretsessies voor eigen werk zowel als voor klanten. Eén van de shoots voor de vakantie was bij Katja en Joeri, die hun kleine Joey lieten fotograferen.

De keuze voor studio of locatie werd aan mij overgelaten (dank u Katja en Joeri!) en ik koos ervoor om bij hen thuis te werken. Dit biedt tonnen meer variatie dan een saaie studio, maar is ook veel minder imposant voor de peuter in kwestie. Gevolg: de kleintjes voelen zich al snel op hun gemak (ondanks die vreemde fotograaf met al zijn spullen) en ontpoppen zich al gauw tot geboren modelletjes. Joey was dan ook geen uitzondering op de regel, met onderstaande foto's als resultaat.

Zoals in het merendeel van de gevallen, had ik ook deze keer extra flitsapparatuur bij. Met één flits en een softbox heb je volledige controle over het licht en maak je foto's met een eigen look. Voeg daarbij een blije en opgewekte peuter met de looks van een filmster in wording, en je zit gebeiteld voor een leuk resultaat!

Althans dat is mijn mening, ik hoor het graag als je die niet deelt!

Roeland